Bulieus da noss guauds

Suenter ‹Flurs da prada› (1990) è ‹Bulieus da noss guauds› (2005) il segund cudesch da giaglioffa che dat invista en in champ da la flora indigena e che sa lascha duvrar or en la natira sco clav da determinaziun. L’autur Men Bisaz vala cun raschun sco in dals gronds experts da bulieus dal Grischun.

SGUARD A L’INTERN

Da discurrer en connex cun ils bulieus da ‹flora› n’è betg dal tut correct. La biologia pli nova accentuescha ch’i sa tracta tar quels d’in reginavel per sasez, situà tranter flora e fauna. Ed entant ch’ins attribuiva ils bulieus pli baud al mund da las plantas, èn ins oz da l’avis che quel saja «parentà pli ferm cun la fauna che cun la flora. Analog als animals sa nutreschan ils bulieus da substanzas organicas; quellas schlian els cun agid d’encims. In ulteriur tratg cuminaivel è ch’ils bulieus ed ils animals lian idrats carbonics cun agid da glicogen, entant che las plantas fan quai en furma d’amet.»

Entant ch’i sa tracta tar ‹Flurs da prada› d’ina transposiziun d’in cudesch da Hallwag, è il cudesch da bulieus vegnì scrit d’in indigen. Men Bisaz da Celerina n’è betg per cas enconuschent sco ‹Men-Funghi›. Sco controllader da bulieus è el sa fatg in num lunsch enturn ed en ses cudesch preschenta el sia savida e sias experientschas rimnadas sur onns.

L’ovra da 175 paginas, illustrada ritgamain, cumpiglia las suandantas parts: ‹Introducziun›; ‹Segns caracteristics dals differents geners da bulieus›; ‹Determinaziuns›; ‹Recepts›; ‹Indexs dals nums›. La part introductiva tracta tematicas generalas da la micologia (‹Tge è in bulieu?›; ‹Nua creschan ils bulieus?›; ‹L’impurtanza dal bulieu per l’uman›; ‹Tge cuntegna in bulieu?›; ‹La construcziun dal bulieu›; ‹In pèr reglas per cleger bulieus›; ‹Determinar bulieus›; ‹Explicaziun dals pleds scientifics›). La part centrala dal cudesch furma alura la determinaziun da las singulas spezias indigenas che vegnan preschentadas en text e maletg sin betg main che 130 paginas.

Davart l’intent da si’ovra scriva l’autur en la prefaziun:

«Il cudesch duess avair in dubel senn: surtut duess el svegliar l’interess per ils bulieus ed als render enconuschents a la populaziun indigena. Blers na sa fidan betg anc da far diever da quest dun exquisit da la natira. Ma betg mo quel che racoglia ils bulieus per motivs economics duess pudair profitar da quest’ovra. Il segund senn che mes cudesch duess accumplir è numnadamain quel d’infurmar era en il senn botanic.»

Indicaziuns bibliograficas
Autur(a): Men Bisaz
Titel: Bulieus da noss guauds
Chasa editura: Lia Rumantscha
Onn da publicaziun: 2005
Dumber da segns: ca. 100 000 (176 p.)

 
Links
Preschentaziun dal cudesch
Cumprar
Emprestar