L’Emprima Guerra mundiala è vegnida manada tranter il 1914 ed il 1918 en l’Europa, il Proxim Orient, l’Africa e l’Asia da l’Ost ed ha chaschunà radund 17 milliuns victimas. Las acziuns da guerra han cumenzà l’avust 1914. A quellas era precedida l’Attentat da Sarajevo dals 28 da zercladur.
Fortunat Kauer
En ses roman ‹Fortunat Kauer› (1998) sa mova Linard Bardill en munds cuntrastants: en quel da las muntognas e quel da la Bassa, en quel da la Svizra paschaivla e quel da l’anteriura Jugoslavia en guerra, en quel da l’accumpliment da sasez e quel da la responsabladad envers ils conumans.
Ziràn – il palantschieu sura da la baselgia da S. Martin
Sco che mussan retschertgas dendrocronologicas è il palantschieu sura vegnì realisà curt suenter il 1114. Quest cudesch illustrà en format grond preschenta ils misteris da las tavlas picturadas en in rom ch’è commensurà a quest’ovra d’art singulara.
Epocas glazialas en Svizra
René Hantke vala sco in dals pli impurtants perscrutaders dal temp da glatsch en las Alps. En la versiun rumantscha d’in da ses texts – cumparida oriundamain en las ‹Annalas› – descriva Hantke las singulas epocas glazialas en Svizra durant l’ultim temp da glatsch dal quartar.
La tradiziun dal pensar democratic en il Grischun
«Die Form unseres Regiments ist democratisch» – uschia s’exprimivan ils Grischuns gia en il 17avel tschientaner davart lur sistem politic. L’istoricher Georg Jäger dat in sguard in pau pli differenzià al svilup da la democrazia grischuna da las structuras premodernas al stadi modern.
Rassina cotschna, Tschurrichel nair ed il miracul
Quest cudesch intermediescha ad in public giuven il fenomen dals craps traglischants, al integrond en ina paraula da nanins. En il stgir d’ina tauna scuvran Rassina cotschna e Tschurrichel nair che craps pon esser bler dapli che quai ch’els paran a l’emprima egliada.
Plurilinguitad – ina schanza unica
‹Neurolinguistica›, ‹Psicolinguistica›, ‹Edulinguistica›, ‹Sociolinguistica›, ‹Linguistica en general›… Quai che tuna a l’emprima egliada teoretic, sa preschenta bainspert sco lectura captivanta ed infurmativa davart las pli diversas dumondas da la bi- e plurilinguitad.
Paraulas da Grimm 1
L’emprima ediziun da las ‹Kinder- und Hausmärchen› dals frars Grimm è cumparida il 1812. Bainspert dueva quest’ovra sa sviluppar a la pli impurtanta ed enconuschenta collecziun da paraulas popularas en tut il mund. Bain cler ch’ella ha er chattà la via en terra rumantscha…
Fascinaziun chaura
‹Meckerer, die man gerne hat – Testas diras simpaticas – Animali tanti carpicciosi quanto amabili›. Gia il suttitel dat perditga da las duas qualitads centralas da la publicaziun: da si’affecziun resentida per ils pli divers aspects dal mund da las chauras e da ses gust vi da la plurilinguitad.
Tge è l’illuminissem?
L’onn 1784 ha il filosof tudestg Immanuel Kant publitgà en la ‹Berlinische Monatsschrift› il tractat ‹Resposta a la dumonda: Tge è l’illuminissem?›. L’ediziun da quest pitschen essai che dueva daventar ordvart influent croda en ina fasa centrala entaifer la lavur publicistica da Kant.
MAGLIACUDESCHS 