La vatga cranzla

Il term ‹cranzla› deriva dal vocabulari puril tradiziunal. El designescha ina vatga cun ina corna largia e sturschida ed en il senn metaforic ina dunna ‹che sa tge ch’ella vul›. En l’enconuschent raquint da Vonmoos èsi però plitost Steivan Paloc che maina sasez per il nas…

Leger vinavant

Cumportament medical en Surses

En la ‹Crestomazia› èn cumprovads relicts d’ina ‹veglia medischina populara alpina›. Ma fin cura ed en tge furma ha questa savida dal pievel tradiziunala survivì? En ses tractat tschertga Violanta Spinas respostas sin talas dumondas. E chatta tut auters resultats che spetgà.

Leger vinavant

Or da la vita dal chatschader en Surses

«J. Scarpatetti, Medic à Coira» è inditgà a l’entschatta da quest raquint da chatscha, cumparì l’onn 1896 en las ‹Annalas›. Cun retschertgar in pauet en catalogs e manuals sa lascha eruir baininqual infurmaziun davart vita ed ovra da quest autur che merita da vegnir rescuvert.

Leger vinavant

Fil cultural tranter Rumantschs e Ladins

‹Fil cultural› è in portal d’infurmaziun cuminaivel dals Rumantschs dal Grischun e dals Ladins da las Dolomitas da las duas regiuns dal Trentino-Tirol dal Sid e dal Veneto (Italia). La finamira è d’infurmar vicendaivlamain davart l’istorgia e la situaziun actuala da las duas gruppas linguisticas.

Leger vinavant

Sistem da furmaziun svizzer

Ils fatgs da furmaziun cumpiglian ils suandants stgalims: stgalim primar (incl. scolina), stgalim secundar I, stgalim secundar II (furmaziun fundamentala professiunala e scolas medias), stgalim terziar (furmaziun professiunala superiura e scolas autas) e la furmaziun supplementara.

Leger vinavant

Gion Tambur

‹Gion Tambur. Vita e lavur d’in impressari grischun› da Christian Christoffel è in raquint istoric ch’è dublamain autentic: per l’ina descriva l’autur la vita ed ovra dal protagonist a basa dals fatgs; per l’autra cumplettescha el quels cun regurdientschas che tanschan enavos en si’atgna uffanza.

Leger vinavant

Al puls da la glocalisaziun

Las columnas da Simon Denoth èn segnadas d’ina egliada interessada tant per ils pitschens svilups locals sco er per las grondas midadas globalas – e dal fin sensori da l’autur da colliar quests dus munds en ina moda nunusitada che fa adina puspè surstar.

Leger vinavant

Il teater e si’architectura

Dapi la naschientscha dal teater classic en la Grezia antica èn acturs adina puspè zappads sin il palc da la tribuna per preschentar in’acziun dramatica. Questa publicaziun illustrescha co che quella è sa sviluppada d’in pèr aissas a la tribuna cun l’artg proscenium dad oz.

Leger vinavant

L’um ch’ha pers sia sumbriva. L’istorgia mirvegliusa da Peter Schlemihl

Cun ‹Peter Schlemihl› ha Adelbert von Chamisso (1781–1838) creà in dals pli enconuschents raquints da la romantica. Situà tranter istorgia d’aventura e paraula d’art cumbinescha quel elements autobiografics cun dumondas existenzialas che mantegnan lur actualitad.

Leger vinavant

Reptils indigens

Il cudesch en format pdf preschenta tut las spezias da reptils ch’èn derasadas en Svizra. Ultra da quai porscha el in’introducziun generala en las caracteristicas e l’evoluziun dals reptils. Ed a la fin vegn mussà ch’era ils dinosaurs – ils reptils dal mesozoicum – eran da chasa en Svizra.

Leger vinavant